Legnica

Legnica

Ponad 106-tysięczne miasto położone w widłach rzek Kaczawa i Czarna Woda, w Kotlinie Legnickiej, jest ważnym ośrodkiem gospodarczym i kulturalnym. Nie brakuje w nim jednak atrakcji turystycznych. Miejscowość, zwana niegdyś miastem ogrodów, ma dużo uroku. Malownicza jest także jego okolica. Od północy rozciąga się rozległy kompleks borów sosnowych, natomiast od wschodu - kilka jezior stanowiących pozostałość polodowcowego pojezierza. Największe z nich - Jezioro Kunickie - to rejon wypoczynku i miejsce które lubią liczne gatunki ptaków.

Najważniejszym zabytkiem Legnicy jest zamek - największy tego typu obiekt w śląskich miastach. Wznosi się w północnej części centrum, zajmując niewysokie, rozległe i sztucznie usypane wzgórze. Swoje murowane początki zawdzięcza Henrykowi I Brodatemu, który na początku XIII w. zastąpił nim ziemno-drewniany gród. Na początku XV w. z inicjatywy księcia Ludwika II warownię przebudowano. Kolejne przekształcenia miały miejsce za czasów Fryderyka I, a zmian w stylu renesansowym dokonał Fryderyk II. Obecny wygląd zamku to wynik wielu przeróbek i przebudów wymuszonych częściowo przez ogromne pożary z 1711, 1835 i 1945 r. Zachowało się jednak wiele starych fragmentów. W sieni bramy wejściowej umieszczono w 1973 r. tablicę upamiętniającą Andrzeja Zamoyskiego - prawnika i reformatora, który uczył się w legnickiej Akademii Rycerskiej, a później uczestniczył w pracach Komisji Edukacji Narodowej.
W 1969 r. zamek przeznaczono na cele kulturalne i edukacyjne. Obecnie mieści się tu m.in. Wyższa Szkoła Menedżerska.

W pobliżu zamku wznosi się Wieża Głogowska - niegdyś bramna, z zegarem słonecznym. Pochodzi z XIV w. Ulica Zamkowa wiedzie wprost do monumentalnego, dwuwieżowego kościoła Marii Panny, zwanego Mariackim. To sprzed niego Henryk II Pobożny wyruszył na bitwę z Mongołami (historię tę przedstawiają dwa witraże). Na początku XV w. kościół zyskał podwójną kaplicę, a kilka wieków później (1824-29), po pożarze, przekształcono go w budowlę halową. Jego sylwetkę podziwiał (i uwieczniał na rysunkach) Stanisław Wyspiański. Wyposażenie wnętrza jest głównie neogotyckie, barokowy charakter ma natomiast prospekt organowy.

Wystarczy krótki spacer ładnym deptakiem - ulicą NMP - by dotrzeć do kościoła katedralnego św.św. Apostołów Piotra i Pawła. Rozczłonkowana bryła kościoła uzyskała obecny neogotycki wygląd w latach 1892-94. Początki świątyni sięgają jednak 1. poł. XIV w., kiedy na miejscu jeszcze starszej budowli (zniszczona w 1241 r.) rozpoczęto prace budowlane. Zachowały się gotyckie detale kamiennej dekoracji, w tym portal z rzeźbami patronów miasta i sceną Pokłon Trzech Króli w tympanonie.

Za kościołem wznosi się potężny, choć nie do końca zrealizowany zgodnie z planem, Nowy Ratusz (ul. św.św. Piotra i Pawła). Początkowo miał mieć cztery skrzydła, jednak brak funduszy spowodował, że wybudowano tylko dwa. Czterokondygnacyjny, neorenesansowy gmach stanął w latach 1902-05. Dziś zachwyca bogato zdobionymi elewacjami. Warto przy okazji zwrócić uwagę na budynek dawnej szkoły parafialnej (tuż obok ratusza). Pochodzi z XVI stulecia - zachował się renesansowy portal ozdobiony herbami.

Od strony rynku, naprzeciw katedry, można podziwiać barokowy budynek Starego Ratusza. Zbudowano go w latach 1737-41 na miejscu gotyckiego. Pałacowy wygląd fasady, unikatowy na Śląsku, zawdzięcza tutejszemu budowniczemu - Franzowi Scheerhoferowi Młodszemu. To on zaprojektował m.in. charakterystyczne półkoliste schody prowadzące wprost na piętro. Od północnego wschodu budynek przedłuża osiem pięknych kolorowych kamieniczek śledziowych. Ich nazwa pochodzi prawdopodobnie od kramów rybnych, na których miejscu zostały wzniesione w XVI w.

Warto wybrać się na spacer po tzw. Kwadracie, czyli dzisiejszym osiedlu Tarninów. Tę część miasta - powstałą na południe od centrum w latach 60. XIX w. - do 1991 r. zajmowały wojska radzieckie, uniemożliwiając zwiedzanie. Tymczasem stoi tu sporo interesujących willi i reprezentacyjnych obiektów dosłownie zatopionych w zieleni.

Na peryferiach miasta, przy drodze wyjazdowej na Środę Śląską, znajduje się stary kirkut (ul. Wrocławska), na którym można zobaczyć blisko 1000 macew. Obok, na cmentarzu wojskowym, spoczywa 2249 żołnierzy radzieckich.

źródło: Wydawnictwo Bezdroża